Hesaplama Formülü
class="formula-box"> Gün Batımı Hesaplama Formülleri 1. Güneş Deklinasyonu (δ): δ = -23.45° × cos(360/365 × (N + 10)) N = Yılın günü (1 Ocak = 1) 2. Saat Açısı (ω): cos(ω) = -tan(φ) × tan(δ) φ = Enlem, δ = Güneş deklinasyonu 3. Gün Batımı Zamanı: Gün Batımı = 12:00 + (ω / 15°) - (Boylam / 15°) + Saat Dilimi 15° = Saatte 15° güneş hareketi Hesaplama Adımları: Yılın Günü (N): Seçilen tarihin yıl içindeki sıra numarası hesaplanır (1-365/366) Güneş Deklinasyonu: Güneşin ekvator düzlemine göre açısı
Sıkça Sorulan Sorular
Gün batımı saati, enlem, boylam, tarih ve saat dilimi kullanılarak hesaplanır. Güneşin deklinasyonu, saat açısı ve zaman denklemi formülleri kullanılarak güneşin ufuk çizgisinin altına geçtiği an belirlenir. Atmosferik kırılma etkisi de hesaba katılır.
Alacakaranlık, güneşin ufuk altında olduğu ancak gökyüzünün hala aydınlık olduğu dönemdir. Üç çeşidi vardır: Sivil (6°): Günlük aktiviteler yapılabilir. Denizsel (12°): Ufuk çizgisi görülebilir, denizciler navigasyon yapabilir. Astronomik (18°): Gökyüzü tamamen karanlıktır, yıldızlar net görünür.
Güneş öğlesi (solar noon), güneşin gün içinde gökyüzünde en yüksek noktaya ulaştığı andır. Bu an, gün doğumu ile gün batımı arasındaki tam orta noktadır. Yerel saat dilimi ve boylam farkları nedeniyle saat 12:00'den farklı olabilir.
Dünya'nın yörünge eğikliği (23.5°) nedeniyle gün batımı saati mevsimlere göre değişir. Yaz gündönümünde (21 Haziran) gündüz en uzun, gün batımı en geçtir. Kış gündönümünde (21 Aralık) gündüz en kısa, gün batımı en erkencidir. İlkbahar ve sonbahar ekinokslarında gece ve gündüz eşit uzunluktadır.
Kutup bölgelerinde (66.5° enlemden yukarı) belirli dönemlerde güneş hiç batmaz (kutup günü) veya hiç doğmaz (kutup gecesi). Yaz aylarında güneş 24 saat gökyüzünde kalır, kış aylarında ise sürekli karanlıktır. Bu durum kutup çemberlerine yaklaştıkça daha belirgin hale gelir.
Atmosferik kırılma, ışığın atmosferden geçerken bükülmesi olayıdır. Bu sayede güneş geometrik olarak ufkun altında olsa bile görünür. Gün batımını yaklaşık 2-3 dakika geciktirir, gün doğumunu ise erkene alır. Ufuk yakınında güneş yassılaşmış görünür.