Lastiğin Görevi ve Önemi
Lastikler, aracın yol ile temas eden tek parçasıdır. Aracın ağırlığını taşır, yol tutuşunu sağlar, yoldan gelen darbeleri yumuşatır ve frenleme ile yönlendirme kuvvetlerini yola aktarır. Bu nedenle lastiklerin durumu doğrudan sürüş güvenliğini etkiler. Aşınmış, eski veya hasarlı lastikler kaza riskini ciddi biçimde artırır.
Diş Derinliği ve Yasal Sınır
Lastik üzerindeki diş (sırt) desenleri, özellikle ıslak zeminde suyu tahliye ederek yol tutuşunu sağlar. Lastiğin yasal minimum diş derinliği 1.6 mm'dir. Diş derinliği bu değerin altına inmiş lastikler kaymaya ve fren mesafesinin uzamasına yol açtığı için kullanılmamalı, yenisiyle değiştirilmelidir. Dişi azalmış lastiklerle özellikle yağmurlu havada kayma (su üzerinde kayma) riski artar.
Lastik Basıncı
Lastik basıncı, sürüş güvenliği ve yakıt tüketimi açısından önemlidir. Basıncı düşük lastik fazla ısınır, çabuk aşınır ve yakıt tüketimini artırır; aşırı şişirilmiş lastik ise yol tutuşunu azaltır ve patlama riskini yükseltir. Lastik basıncı, lastikler SOĞUKKEN ölçülmelidir; çünkü araç hareket ettikçe lastik ısınır ve içindeki hava genleşerek basıncı yükseltir, bu da yanlış ölçüme neden olur.
Lastik Bakımında Dikkat Edilecekler
- •Lastiklerin uzun ömürlü ve güvenli kullanımı için şunlara dikkat edilmelidir:
- •Lastik basınçları üreticinin önerdiği değerlerde ve lastikler soğukken ölçülmelidir.
- •Diş derinliği düzenli kontrol edilmeli, 1.6 mm'nin altına inen lastikler değiştirilmelidir.
- •Lastiklerde çatlak, kesik, balon (şişlik) gibi hasarlar kontrol edilmelidir.
- •Lastiklerin düzgün ve eşit aşınması için belirli aralıklarla rotasyon (yer değiştirme) yapılmalıdır.
- •Aynı eksende farklı diş ve ebatta lastik kullanılmamalıdır.
Lastik Değişimi (Stepne Takma)
Yolda lastik patladığında araç güvenli ve düz bir yerde durdurulmalı, el freni çekilmeli ve dörtlü ikaz (flaşör) lambaları yakılmalıdır. Aracın arkasına uygun mesafede üçgen reflektör konulmalıdır. Araç krikoyla kaldırılmadan önce sökülecek bijon (tekerlek) civataları hafifçe gevşetilir, sonra araç kaldırılıp lastik değiştirilir. Stepne takıldıktan sonra civatalar çapraz sırayla ve dengeli şekilde sıkılmalıdır.
💡 Sınav İpucu: 1.6 mm ve Soğuk Ölçüm
Sınavda en çok sorulan iki değer şudur: Lastiğin yasal minimum diş derinliği 1.6 mm'dir ve lastik basıncı lastikler SOĞUKKEN ölçülür. Bu iki bilgiyi mutlaka aklınızda tutun. Ayrıca lastik patladığında ilk yapılması gerekenin aracı güvenli yerde durdurup dörtlü flaşörü yakmak ve reflektör koymak olduğunu hatırlayın.