Kanama Çeşitleri
Kanama, damar bütünlüğünün bozulmasıyla kanın damar dışına çıkmasıdır. Dış kanama görülebilir; iç kanama vücut içinde olur ve dışarıdan görülmez. Damar türüne göre: Atardamar kanaması parlak kırmızı renkte ve kalp atımıyla fışkırır (en tehlikelisi), toplardamar kanaması koyu kırmızı renkte ve sızar şekilde akar, kılcal damar kanaması az miktarda ve yüzeyseldir.
Dış Kanamada İlk Yardım
Dış kanamada temel uygulama yara üzerine doğrudan ve sürekli baskı yapmaktır. Temiz bir bez ile yaraya bastırılır; bez kanı emerse çıkarılmaz, üzerine yenisi eklenerek baskı sürdürülür. Kanayan bölge mümkünse kalp seviyesinden yukarıda tutulur. Baskıyla durmayan, kol veya bacaktaki yoğun kanamalarda son çare olarak turnike uygulanabilir ve uygulanma saati mutlaka not edilir.
Şok Nedir ve Belirtileri
Şok, dolaşım sisteminin hayati organlara yeterli kan ve oksijen sağlayamaması durumudur. En sık nedeni ciddi kan/sıvı kaybıdır. Belirtileri: hızlı ve zayıf nabız, hızlı ve yüzeysel solunum, soluk-soğuk-nemli cilt, huzursuzluk, susuzluk hissi, baş dönmesi ve bilinç bulanıklığıdır. Şok hayatı tehdit eden ciddi bir durumdur.
Şok Pozisyonu
Şok belirtisi gösteren ve bilinci açık kazazede sırtüstü yatırılır, ayakları 30 cm kadar yukarı kaldırılır (şok pozisyonu). Böylece beyne kan gidişi artırılır. Kazazede üzeri örtülerek sıcak tutulur, hareket ettirilmez ve ağızdan hiçbir şey verilmez. Hemen 112 aranır.
Kanama ve Şok Kontrol Listesi
- •Yaraya temiz bezle doğrudan baskı yap
- •Kanı emen bezi çıkarma, üzerine ekle
- •Kanayan bölgeyi kalp seviyesinden yukarı kaldır
- •Durmayan kol/bacak kanamasında son çare turnike (saatini not et)
- •Şok belirtisi varsa ayakları yukarı kaldır (şok pozisyonu)
- •Sıcak tut, ağızdan bir şey verme
- •112'yi ara
💡 Sınav İpucu: Kanı Emen Bez
Sınavın klasik tuzak sorusu: 'Kanı emen bez ne yapılır?' Doğru cevap: ÇIKARILMAZ, üzerine yeni bez eklenir. Bezin çıkarılması pıhtıyı bozar ve kanamayı yeniden başlatır. Bir diğer sık soru: atardamar kanaması parlak kırmızı ve fışkırır şekildedir; en tehlikeli kanama türüdür.